Emekli maaşınızı aldığınız bankadan bir kredi teklifi geldi, komşunuz başka bir bankanın daha uygun olduğunu söylüyor, telefonunuza gelen mesajda ise "size özel faiz" yazıyor. Hangisi gerçekten daha ucuz? Bu soruya cevap verebilmek için tek bir sayıya bakmak yetmiyor. Kredi faiz oranları, kredinin toplam maliyetini belirleyen en önemli unsur olsa da yanında masraflar, vade ve ödeme planı gibi başka kalemler de duruyor. Aşağıda, konuya ilk kez bakan bir okurun aklına gelen sorulara sırayla dönerek karşılaştırma yapmayı adım adım anlatıyorum.
Bankalar genellikle aylık faiz oranı ilan eder. "Aylık %2,89" gibi bir ifade görürsünüz. Ama iki bankanın aylık oranı aynı olsa bile ödediğiniz toplam para farklı olabilir. Nedeni şu: faizin yanında dosya masrafı, sigorta, hesap işletim ücreti gibi kalemler devreye girer.
Bu yüzden karşılaştırmada üç ayrı sayıyı ayırt etmeniz gerekir:
Yeni başlayan biri için en pratik yöntem, oranlarla boğuşmak yerine doğrudan toplam geri ödeme rakamlarını yan yana koymaktır. 100.000 lira için A bankası 128.000 lira, B bankası 131.500 lira geri ödeme diyorsa, hangi oranı yazdıklarına bakmadan A bankasının daha ucuz olduğunu görürsünüz. Yeter ki vade aynı olsun.
İşte en sık yapılan hata burada. 24 ay vadeli bir teklifle 36 ay vadeli bir teklifin toplam geri ödemesini karşılaştırmak yanıltıcıdır. Uzun vade taksiti küçültür ama toplam faizi büyütür. Karşılaştırma yaparken şu kuralı sabit tutun: aynı tutar, aynı vade. Ancak bundan sonra sayılar konuşmaya başlar. Geri ödeme planının nasıl kurulduğunu ayrıntılı anlatan rehberimiz de bu noktada işinizi kolaylaştırır.
Çoğu zaman evet, ama koşullu. Bankalar için emekli maaşı düzenli ve öngörülebilir bir gelir olduğu için risk daha düşük kabul edilir. Bu nedenle emeklilere sunulan kredi faiz oranları, standart ihtiyaç kredisi oranlarının altında kalabilir. Fakat bu avantajın karşılığında genellikle bir talep gelir: maaşınızı o bankaya taşımak.
Sormanız gereken sorular:
Promosyon tutarı, faiz farkını kapatabilecek büyüklükte olabilir. Yani nominal oranı biraz yüksek görünen bir banka, promosyonla birlikte hesaplandığında daha kârlı çıkabilir. Bu hesabı yaparken promosyonun bir defalık, faizin ise vade boyunca süren bir kalem olduğunu unutmayın.
Doğrudan faize değil, çoğunlukla vadeye etki eder. Bazı bankalar kredinin son taksitinin belirli bir yaşa kadar bitmesini ister. Bu da uzun vade seçeneğinizi kısıtlar, taksitiniz büyür. Ayrıca yaşa bağlı olarak hayat sigortası maliyeti artabilir; sigorta zorunlu tutuluyorsa bu da toplam maliyete eklenir. Başvuru şartlarını incelediğiniz sayfada bu sınırların bankadan bankaya nasıl değiştiğini görebilirsiniz.
Karşılaştırma yapmak için elinizde somut veri olmalı. Kulaktan duyma oranlarla karar verilmez. Basit bir yol:
| Banka | Aylık faiz | Taksit | Masraf/sigorta | Toplam geri ödeme |
|---|---|---|---|---|
| A | — | — | — | — |
| B | — | — | — | — |
| C | — | — | — | — |
Üç bankayı doldurduğunuzda karar çoğunlukla kendiliğinden ortaya çıkar. Son sütun en küçük olan, sizin için en uygun tekliftir.
Teklif almak ile başvuru yapmak farklı şeylerdir. Hesaplama aracıyla teklif görmek kayıtlara işlemez. Ancak resmi kredi başvurusu yapmak kredi kayıt sistemine düşer ve kısa sürede çok sayıda başvuru, bankaların gözünde "nakit sıkıntısı" izlenimi yaratabilir. Bu yüzden önce sayıları toplayın, sonra bir veya iki bankaya gerçek başvuruyu yapın.
Hayır. En düşük oranı bulmak, o krediyi almanız gerektiği anlamına gelmez. Taksitin emekli maaşınız içindeki payı, faiz oranından